ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΣΑΜΕ

Οι προλήψεις και οι δεισιδαιμονίες ήταν δημιουργήματα της αμάθειας, της άγνοιας, της ανασφάλειας, του φόβου και της αβεβαιότητας των απλοϊκών ανθρώπων. Ήταν όμως κι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να μεταδίδουν οι μεγαλύτεροι στους νεότερους τρόπους «καλής συμπεριφοράς», μια δοκιμασμένη και σίγουρη μέθοδος κοινωνικοποίησης στις αξίες της κάθε τοπικής κοινωνίας. Ο σύγ­χρονος άνθρωπος, επαίρεται για τις κατακτήσεις του, αλλά παραμέ­νει ακόμη δέσμιος της αρχέγονης μοιρολατρείας του. Οι πρωτόγονες προλήψεις και δεισιδαιμονίες βασανίζουν και καταταλαιπωρούν και τον σύγχρονο άνθρωπο ίσως σε λίγο μικρότερο βαθμό. Σε κάθε του βήμα διαβλέπει κινδύνους, ταλαιπωρίες, αποτυχίες, ασθένειες, θανάτους, με αποτέλεσμα να χάνει την αυτοπεποίθησή του. Μεγαλωμένος σε ένα ηπειρώτικο χωριό βρέθηκα αντιμέτωπος, όπως όλοι μας, από τα πρώτα τρυφερά βήματα της νιότης μου με τα «πρέπει» και τα «δεν πρέπει» της ηπειρώτικης μοιρολατρείας και δεισιδαιμονίας. Παραθέτω πιο κάτω πενήντα από τις πιο συνηθισμένες προλήψεις  της ηπειρώτικης υπαίθρου αν όχι όλης της ελληνικής υπαίθρου.

ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ (Παλιές και αυθεντικές)

Ο Χειμώνας δείχνει τα δόντια του, τα κρύα σφίξανε για τα καλά, τα κούτσουρα γίνανε κάρβουνα ροδοκόκκινα στο τζάκι, ο καιρός απαιτεί αναχωρητική διάθεση για εποχές παλιότερες, όπου η φιλοσοφία του «θυμόσοφου» λαού  μας συμπυκνώνονταν σε λαϊκά αποφθέγματα, παροιμίες σοφές, που βγαίνανε αυθόρμητα μέσα από τη ζωή και την αποτυπώνανε πιστά. Συγκέντρωσα μερικές παλιές ηπειρώτικες παροιμίες (ίσως να απαντούν κι αλλού πολλές απ’ αυτές) και τις μοιράζομαι μαζί σας.

ΤΟ ΣΚΟΥΠΙΩΤΙΚΟ "ΚΑΓΚΕΛΑΡΙ"-ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΤΟΥ-Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ.

Το καγκελάρι, τα παλιότερα χρόνια, ήταν "εκ των ων ουκ άνευ" για τη Σκούπα και τα γειτονικά χωριά στο μεγάλο πανηγύρι του καλοκαιριού ή για να το πούμε αλλιώς: "δεκαπενταύγουστο χωρίς καγκελάρι στο χοροστάσι δεν γίνεται".

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (VIDEO)

Η 1η Ιανουαρίου σαν αρχή του χρόνου επικράτησε να γιορτάζεται στη Ρώμη από το 48 π.Χ., την εποχή δηλαδή του Καίσαρα, και πήρε πολλά στοιχεία από τη ρωμαϊκή γιορτή Σατουρνάλια. Από τότε την 1η Ιανουαρίου δέχτηκαν σαν Πρωτοχρονιά όλοι οι λατινογενείς λαοί, καθώς και όλοι οι ρωμαιοκρατούμενοι λαοί. Η Πρωτοχρονιά λοιπόν, όπως αυτή διαμορφώθηκε κάτω από την επίδραση της Εκκλησίας και τη σύνδεσή της με τη γιορτή του Αγίου Βασιλείου, διαιωνίστηκε μέχρι σήμερα σαν λαϊκή γιορτή. Aκολουθούν παραδοσιακά τραγούδια και κάλαντα της πρωτοχρονιάς απ’ όλη την Ελλάδα! Καλή χρονιά! Ευτυχισμένο το 2014!

ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ

Παραμονές Χριστουγέννων και η σκέψη όλων μας ασυναίσθητα γυρίζει στην παράδοση και στη λαογραφία. Αν όπως έχει λεχθεί: «μόνη μας πατρίδα είναι τα παιδικά μας χρόνια» τότε σίγουρα οι αναμνήσεις από τα Χριστούγεννα στο χωριό συνηγορούν στην ορθότητα της παραπάνω φράσης και εξηγούν τον αέναο νόστο.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ (ΦΡΑΣΕΙΣ-ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ-ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ)

Αύγουστος και τρυγητής οι μήνες των σταφυλιών του τρύγου, του κρασιού και του Διόνυσου. Είναι επιβεβλημένη λοιπόν μια μικρή αναφορά στον πιο πρόσχαρο θεό της ελληνικής μυθολογίας καθώς και σε εκφράσεις και μύθους που συνοδεύουν τα σταφύλια, το κρασί και το Διόνυσο.

ΟΙ ΑΓΩΓΙΑΤΕΣ

«Το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη» λέει μια λαϊκή παροιμία.Οι αγωγιάτες των περασμένων χρόνων είναι οι "πρόδρομοι" των αυτοκινητιστών.
 Οι αγωγιάτες ήταν άνθρωποι ικανοί στο περπάτημα, στην πεζοπορία πίσω από τα ζώα τους, πίσω από τα μουλάρια τους, που τα φόρτωναν και μετέφεραν με σταθερότητα τα εμπορεύματα των άλλων από τον ένα τόπο στον άλλο και κυρίως από τα πλησιέστερα τέρματα των αυτοκινήτων προς το εσωτερικό, όταν δεν υπήρχε άλλο μέσο μεταφοράς.

“Θα σαμαρώσω τον ψαρή κι εσύ το αραπάκι 
και θα γενούμε ταιριαστοί τα δυό μας αγωγιάτες”.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΑΠΟ ΜΙΑ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΓΡΙΑ ΕΠΟΧΗ.

Σάββατο του Λαζάρου αύριο και όσοι είμαστε από επαρχία , ξυπνάνε μνήμες από τα παιδικά μας χρόνια. Επέλεξα ορισμένες εικόνες, αφιέρωμα στις ρίζες μας και στη χαμένη μας αθωότητα.

ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ.

Το Πάσχα των Ελλήνων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας έχει απασχολήσει τους Έλληνες και ξένους ερευνητές και ο Γιάννης Βλαχογιάννης συγκέντρωσε και δημοσίευε αυτό το υλικό.

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ

Οι Aποκριές στην Ήπειρο γιορτάζονταν πάντα με πολύ κέφι.  Η γιορτή άρχιζε από το Σάββατο της πρώτης αποκριάς και τελείωνε την Καθαρά Δευτέρα. Από κει και στο εξής όπως λέγανε: "Σηκώνει ο πράσος την ουρά κι ο κρέμμυδος τα γένια"

"Πως το τρίβουν το πιπέρι"

ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΟΥ

Το καρναβάλι είναι τόσο παλιό όσο και η ιστορία αυτού του τόπου. Είναι πραγματικά εκπληκτικό το που μπορεί να σε οδηγήσει μία και μόνο λέξη. Έτσι λοιπόν, για να ξεκινήσουμε να βρούμε κάποιες στοιχειώδεις απαντήσεις στο παραπάνω ερώτημα, ας ρίξουμε λίγο «φως» στη λέξη καρναβάλι. 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ

Ακολουθούν τα πιο γνωστά Πρωτοχρονιάτικα έθιμα που απαντούν στην Ελλάδα