Αναγνώστες

Κυριακή, 21 Ιουλίου 2013

Η "ΚΡΥΠΤΕΙΑ" ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΒΑΡΒΑΡΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΕΙΛΩΤΕΣ


Η αρχαία Σπάρτη είχε κάποιους πολύ σκληρούς θεσμούς όπως την εγκατάλειψη των καχεκτικών ή ασθενικών μωρών στην τοποθεσία «αποθέτες» στον Καιάδα, την ξενηλασία και μια εξαιρετικά βίαιη και ανάλγητη πρακτική απέναντι στους είλωτες: την "κρυπτεία".
Κρυπτεία στα αρχαία Ελληνικά σημαίνει η κρυφή, άρα μυστική (υπηρεσία). Συνεπώς «κρυπτεία» ήταν η αντίστοιχη μυστική υπηρεσία των σύγχρονων κρατών. Όπως προκύπτει από αρχαία κείμενα, ο θεσμός της λεγομένης «κρυπτείας» προέβλεπε να παρακολουθούνται κρυφά οι είλωτες και οι περίοικοι είτε για τυχόν εξεγέρσεις είτε για κατασκοπεία και προδοσία στρατιωτικών μυστικών στους εχθρούς. Όποιος από τους είλωτες ή τους περίοικους κρινόταν ότι κατασκόπευε ή μπορούσε να  προδώσει στρατιωτικά μυστικά στους εχθρούς θανατώνονταν εν κρυπτώ. 
 Ο εν λόγω θεσμός αναπτύχθηκε στη Σπάρτη, επειδή η πόλη ήταν επί της ουσίας μια απομονωμένη πόλη και αυτό όχι τόσο γιατί δεν ήθελε να μαθαίνουν οι άλλοι τα στρατιωτικά της μυστικά, αλλά γιατί δεν μπορούσε να ακολουθήσει την αγορά των άλλων πόλεων, από την στιγμή που δεν επιτρεπόταν η κατοχή νομισμάτων και πολύτιμων μετάλλων από τους Σπαρτιάτες. Ο Πλούταρχος αφήνει να εννοηθεί ότι δυο πράγματα ήταν άδικα στην Σπάρτη, οι είλωτες και η καλούμενη «κρυπτεία», τουλάχιστον όπως είχαν εξελιχθεί. Σχετικά με την κρυπτεία ο Πλούταρχος αναφέρει: «οι επικεφαλής των νέων έστελναν κάθε τόσο τους πιο έξυπνους στην ύπαιθρο, κάθε φορά σε άλλο μέρος, οπλισμένους με εγχειρίδια και εφοδιασμένους με την απαραίτητη τροφή. Αυτοί την ημέρα σκορπίζονταν σε κρυφούς τόπους, όπου κρύβονταν και αναπαύονταν, τη νύχτα, όμως, κατέβαιναν στους δρόμους κι όποιον από τους είλωτες έπιαναν, τον σκότωναν. Πολλές φορές πήγαιναν και στα χωράφια, όπου σκότωναν τους πιο δυνατούς και γερούς από αυτούς». Ο Θουκυδίδης αναφέρει ένα παρόμοιο περιστατικό στα Πελοποννησιακά του, δηλαδή ότι οι Σπαρτιάτες ξεχώρισαν τους πιο γενναίους είλωτες και τους άφησαν να στεφανωθούν, διότι τάχα είχαν αποκτήσει την ελευθερία τους, ύστερα όμως από λίγο αυτοί εξαφανίστηκαν (περισσότεροι από δυο χιλιάδες) χωρίς να μπορεί κάποιος να προσδιορίσει με ποιον τρόπο χάθηκαν.


Πηγή: Α. Γ. Κρασανάκη «ΣΠΑΡΤΗ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ» Σπάρτη 2007


7 σχόλια:

  1. Απαντήσεις
    1. Kαλησπέρα Alexandra Abarca από Ελλάδα! Τους χαιρετισμούς μου στην όμορφη Costa Rica!

      Διαγραφή
  2. Θα ήθελα να συμπληρώσω ότι οι μαρτυρίες για το ότι ρίχνονταν στον Καιάδα τα ανάπηρα ή καχεκτικά βρέφη δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
    Στο σπηλαιοβάραθρο της Τρύπης (περ. 10 χλμ. από τη Σπάρτη) που ταυτίζεται πιθανότατα με τον αρχαίο Καιάδα, οι γεωλογικές εκθέσεις και η μελέτη του σκελετικού υλικού μέχρι σήμερα δείχνουν ότι ο χώρος χρησιμοποιήθηκε κυρίως κατά τη διάρκεια των μεσσηνιακών πολέμων (8ος-5ος αι. π.Χ.), οπότε κατακρήμνιζαν τους εχθρούς και τους προδότες της πατρίδας ή και τους κατάδικους. Αλλά και στη δημοκρατική Αθήνα οι κατάδικοι θανατώνονταν με αποτυμπανισμό και ρίχνονταν σε βάραθρο, σύμφωνα με το "ψήφισμα του Καννωνού".

    Ευχαριστούμε για τις ενδιαφέρουσες αναρτήσεις, Πέτρο! Την καλησπέρα μου, να είστε καλά όλοι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ πολύ για το αναλυτικό σχόλιο. Τέτοια σχόλια από ειδήμονες μας βοηθούν κι εμάς να γίνουμε καλύτεροι. Το blog σου πολύ ενδιαφέρον, με πολλές εικόνες και επιλεγμένα θέματα. Προσπάθησα να γραφτώ ως μέλος αλλά δεν είδα κάποιο button

      Διαγραφή
  3. Εντάξει, είναι βαριά η πάθηση, δε λέω...:)
    Και δεν είμαι ακριβώς ειδήμων της περιόδου αυτής, αλλά έζησα κάποια χρόνια στη Σπάρτη και θέλησα να ασχοληθώ περισσότερο με την ιστορία της.
    Οι πληροφορίες προέρχονται από άρθρο του Π. Θέμελη στα Αρχαιολογικά Ανάλεκτα εξ Αθηνών του έτους 1982, όπου και οι σχετικές πηγές και τα αποτελέσματα των ερευνών.
    Σ' ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια, χαίρε!

    υ.γ. νομίζω ότι η προσθήκη του ιστολογίου γίνεται από τη λίστα ανάγνωσης του blogger, απλά πληκτρολογείς τη διεύθυνση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αν βρεις χρόνο κάποια μέρα γράψε μου σε κάποιο απ' τα mail που δίνω στο blog μου πως προήλθε η ονομασία: "σύδεντρο" Θα με ενδιέφερε.

      Διαγραφή
  4. Δεν ξέρω και το πραγματικό σου όνομα Lady Stardust,αλλά νομίζω ότι πρέπει να κάνεις την εγγραφή στο blog σου πιο εύκολη. Σχεδίαση, διάταξη, προσθήκη gadget,περισσότερα gadget,αναγνώστες. Χάνεις κόσμο έτσι απ' την αξιόλογη δουλειά σου. Φιλικά Πέτρος!

    ΑπάντησηΔιαγραφή